Zelfstandig & Sociaal Ondernemen

Zelfstandig & Sociaal Ondernemen
5 jaar geleden
Gepost in Ondernemen

Eerlijk gezegd zag ik mezelf nooit als ondernemer. Wel als sociaal. En dat hoorde toch niet bij elkaar? Ik wilde ‘iets nuttigs doen’. Komend uit een familie van ambtenaren, onderwijzers en dominees dacht ik dat ondernemers alleen maar snelle jongens waren, vooral gericht op de oppervlakte en op snel geld verdienen. Ach ja, je bent puber en je zit vol vooroordelen (althans, ik).

Zo startte ik eerst – braaf in de lijn van de familieverwachtingen – een wetenschappelijke carrière. Maar ja, dan bedenk je een idee, iets dat nog niet bestaat. Iets dat ondernomen moet worden. Want waarom kun je geen dienst van een zelfstandig ondernemer cadeau doen? Een bijzondere ervaring voor de ontvanger, en je steunt meteen de lokale economie: maatschappelijk verantwoord en leuk! En ja, je kunt het idee proberen te slijten aan die snelle jongens. Maar je kunt het ook op je eigen ‘sociale’ manier doen. Dus: ik startte een onderneming – JO Cadeau.

Old school en new school sociaal ondernemen

Inmiddels ben ik twee jaar aan het ondernemen, hierbij vielen me een aantal dingen op. Het is te rooskleurig om te stellen dat de wereld van het ondernemen een en al gezamenlijk optrekken en sociale betrokkenheid is (dat is de wetenschap trouwens ook niet). Maar een nieuwe ontwikkeling werd snel duidelijk: er zijn twee stromen ondernemers: old school ondernemers en new school sociaal ondernemers.

De old school ondernemers zijn de hardcore handelaren. Het zijn de baggeraars, de kruideniers en de IT-bedrijven. Zij zijn een belangrijke motor van de Nederlandse economie. Ze creëren innovatie en werkgelegenheid. En, ook niet onbelangrijk: zij zorgen dat de ambtenaren, onderwijzers en dominees betaald kunnen worden.

De afgelopen jaren is er een nieuwe speler op het toneel verschenen: de sociale onderneming. De new school sociaal ondernemers hebben een sociaal doel voor ogen, maar doen dit niet door te solliciteren bij de overheid, maar door te ondernemen. Ondernemen is het middel, niet het hoofddoel.

Sociaal ondernemers – waartoe ik ook behoor - geloven dat een onderneming kan leiden tot stabielere en langdurige oplossing van problemen, dan aan een subsidie-infuus te liggen. Zoals ‘Social Enterprise’, de Nederlandse pleitbezorger voor sociaal ondernemerschap het stelt: “sociaal ondernemers ondernemen om de wereld te verbeteren. Het zijn ondernemingen die de maatschappelijke missie van hun bedrijf voorop stellen en waarvoor geld verdienen van secundair belang is.” Succes betekent op de eerste plaats: maatschappelijke impact, op de tweede plaats: geld verdienen.

Sociale zelfstandigen

Maar één groep sneeuwt onder: de sociaal zelfstandig ondernemers. De aandacht bij sociale ondernemingen gaat vooral uit naar grote(re) ondernemingen, terwijl ook veel zzp’ers maatschappelijke doelen hebben. Voor mijn eigen sociale onderneming spreek ik veel zelfstandig ondernemers: en zijn zij vaak minstens net zo sociaal gedreven als ikzelf. Zo zijn er vogelaars die mensen bewuster van de natuur laten genieten, meubelmakers die oude stoelen en tafels zo goed als nieuw maken, en zelfstandige cateraars en koks die alleen biologische producten gebruiken. Op deze manier dragen ze lokaal bij aan een duurzame en sociale wereld. Hoewel sociaal en zelfstandig op het eerste gezicht misschien ver uit elkaar lijken te liggen, gaan sociaal & zelfstandig ondernemerschap behoorlijk goed samen. En wie weet kunnen ze zich zelfs samen verenigen? De Vereniging van Sociaal Zelfstandigen klinkt zo gek nog niet.