Start-ups zien bedrijfsrisico’s vaak over het hoofd

Start-ups zien bedrijfsrisico’s vaak over het hoofd
Redactie Young Startup
Redactie Young Startup
Young Startup
Den Haag ('s-Gravenhage)
2 jaar geleden

"Het opstarten van een bedrijf is een intensief proces dat de nodige risico’s met zich mee kan brengen voor de nieuwe Zuckerberg of Bezos. Vaak hebben oprichters van een start-up maar weinig oog voor de minder glamoureuze, maar fundamentele aspecten van hun bedrijfsvoering"

Start-ups worden vaak snel opgezet, door ondernemers die niet bang zijn risico te nemen. Aansprakelijkheid wordt dan weleens over het hoofd gezien. Wat zijn de meest voorkomende valkuilen? Andrew Pring vertelt.

Ondernemers die een start-up beginnen zijn geïnspireerde, vaak briljante mensen. Gedreven door een grenzeloos optimisme hebben ze vaak vooral oog voor het grote plaatje. Het vooruitzicht van succes maakt de lange uren en investeringen meer dan goed. Maar zeker bij een nieuw begin zijn ondernemers kwetsbaar.

Het opstarten van een bedrijf is een intensief proces dat de nodige risico’s met zich mee kan brengen voor de nieuwe Zuckerberg of Bezos. Vaak hebben oprichters van een start-up maar weinig oog voor de minder glamoureuze, maar fundamentele aspecten van hun bedrijfsvoering. In het begin zijn ze uitsluitend bezig met het aantrekken van investeerders, het samenstellen van teams, het zoeken naar kantoorruimte en het werven van klanten. Veel bedrijfsrisico’s worden daardoor niet in de bedrijfsvoering meegenomen en afhankelijk van het risico kan dit rampzalige gevolgen hebben. De voortgang kan ernstig stagneren, of zelfs worden tegengegaan, voordat het bedrijf goed en wel op de rails staat.

Binnen de snelgroeiende technologiesector doen deze fundamentele bedrijfsrisico's zich overal voor. Als de producten of diensten die de start-up aanbiedt, gebreken vertonen, kunnen ze de contractuele verplichtingen aan klanten niet nakomen. Het kan gaan om iets eenvoudigs als bouwvakkers die een elektriciteitskabel doorsnijden, dat een enorme bedrijfsonderbreking tot gevolg heeft. Maar veel beschamender is het bijvoorbeeld voor een informaticabedrijf om slachtoffer te worden van een cyberaanval, die vaak enorme gevolgen heeft voor zowel het bedrijf zelf als de klanten van het bedrijf. Bedrijven lopen zelfs het risico om onbewust betrokken te raken bij de belastingontduikings- of witwaspraktijken van criminelen of terroristen. De reputatieschade van een bedrijf dat als een expert op ICT-gebied wordt beschouwd, kan rampzalig zijn.

Het is voor de Europese technologiesector van essentieel belang alles in het werk te stellen om dergelijke misstanden te voorkomen. De sector is hot en landen doen hun uiterste best om innovatieve start-ups aan te trekken. Bijvoorbeeld door speciale diensten en fiscale voordelen aan te bieden. Maar om de nieuwe Amazon of Apple te laten floreren, banen te creëren en een positief effect te hebben op het gastland, zullen start-up bedrijven een bredere blik moeten hanteren op het gebied van bedrijfsvoering .

Marcellien Breedveld ontmoette veel startende ondernemers toen ze als Manager bij UtrechtInc werkte. Dit Nederlandse centrum voor startende ondernemingen werd acht jaar geleden opgezet door het Nederlandse ministerie van Economische Zaken, met het doel onderzoekskennis naar de markt te brengen en hiermee een maatschappelijke impact te realiseren. Het centrum ondersteunde 157 start-ups, waarvan 63% groeit en bloeit. Marcellien, die er tot mei werkte, opende in die periode de ogen van heel wat onervaren ondernemers.

"Ondernemers zijn heel enthousiast over hun product. Ze zijn over het algemeen jong en meestal erg optimistisch. Maar het duurt lang voordat een innovatie zijn weg naar de markt vindt. Dat kost de ondernemer veel tijd, in een periode die vaak chaotisch en onzeker verloopt. Verzekeringen en risico's zijn geen hoge prioriteit. Ze maken zich de meeste zorgen over klantgerelateerde problemen, en dan is ineens het geld op!" Het is de taak van UtrechtInc om te voorkomen dat dit gebeurt. "We zorgen ervoor dat de bedrijven aan financiële experts gekoppeld worden die ze een compleet aanbod aan adviesdiensten kunnen bieden", vertelt Marcellien. "Wij hebben ervaren dat het mislukken van een bedrijf eerder te wijten is aan slechte teamprestaties en een gebrek aan klanten dan aan interne, operationele zaken zoals een gebrek aan verzekeringen. Maar we willen dat ondernemers het best mogelijke advies krijgen, zodat ze weloverwogen beslissingen kunnen nemen over deze operationele risico's."

Charles Bethoux, Technology Underwriting Manager voor continentaal Europa bij Chubb in Parijs, onderschrijft Marcelliens mening over startups. "Ze gaan meestal snel en zorgeloos van start, zonder interne controles en procedures. Daarnaast is het personeelsverloop vaak hoog en wordt nieuw personeel niet altijd goed nagetrokken. Dat maakt ze kwetsbaar voor misdaad en fraude, iets waar kwaadwillende medewerkers en externe partijen handig gebruik van kunnen maken."

Valkuilen vermijden
Het risico op financiële schade kan vele vormen aannemen, maar waar technische start-ups volgens Charles vooral op moeten letten, is contractuele aansprakelijkheid. "Klanten willen dat hun zakelijke partners verzekerd zijn tegen financiële schade. Dat wordt vaak in het contract opgenomen, en de klant zal - vooral als het een groot bedrijf is - zoveel mogelijk aansprakelijkheid op zijn leverancier willen afwentelen. Dit kunnen kostbare voorwaarden zijn, waarbij de leverancier aansprakelijk wordt gesteld voor elke schade die het bedrijf lijdt. Start-ups verkeren niet in de positie om daartegen te protesteren en zullen die voorwaarden moeten accepteren als ze zaken willen doen. Als u, bijvoorbeeld als toeleverancier van Amazon, uw software in de VS wilt verkopen, zult u aan hun verzekeringsvoorwaarden moeten voldoen. Dat betekent dat een bedrijf een deel van zijn eigen aansprakelijkheid aan de leverancier kan overdragen.

"Wij moedigen onze klanten aan hun risico's te beperken door tegengas te geven en geen volledige aansprakelijkheid te aanvaarden. De aanbevelingen van ons Chubb Engineering Services-team of een verzekeringsmakelaar kunnen daarbij van pas komen."

Charles en zijn team zien dat het onderdeel 'verzekeringen' vaak ontbreekt in het ondernemingsplan van een start-up. "Ze denken dat alles gedekt is met een algemene aansprakelijkheidsverzekering, maar dat is zeker niet het geval." Alleen een beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt in de meeste gevallen de financiële schade als gevolg van technologische risico's. Naast contractaansprakelijkheidsdekking en financiële dekking zou er ook dekking moeten zijn voor claims met betrekking tot privacyschendingen, reputatieschade en schade als gevolg van beveiligingslekken in netwerken.

Originaliteit
Een ander risico dat door start-ups vaak over het hoofd wordt gezien, heeft betrekking op intellectuele eigendomsrechten en internationale groei. "Het is belangrijk dat start-ups zichzelf beschermen tegen claims wegens inbreuken op intellectuele eigendomsrechten. Voor nieuwe technologieën geldt dat hetzelfde idee in andere delen van de wereld ook kan ontstaan. Bedrijven moeten dit controleren, maar dat kan complex en arbeidsintensief zijn, vooral als het om copyrights en computercodes gaat", vertelt Charles.

"En er is nog een ander probleem. Concurrenten kunnen proberen te voorkomen dat een bedrijf een markt betreedt door te beweren dat het inbreuk op zijn intellectuele eigendomsrechten maakt. Soms kunnen start-ups er niet onderuit om royalty's te betalen om een claim te voorkomen." Professionele schadeverzekeringen kunnen op dit beruchte gebied voor de nodige gemoedsrust zorgen. Internationale groei kan ook andere risico's met zich meebrengen. Charles heeft gemerkt dat de meeste start-ups zich niet bewust zijn van de verzekeringseisen die er gelden in de landen waarmee ze zakendoen. "Die kunnen zeer afwijkend en streng zijn. Amerika bijvoorbeeld is een zeer gereguleerde markt. Start-ups die zich daar willen vestigen of daar willen verkopen, zullen hun verzekeringspakket moeten uitbreiden met dekking voor export naar de VS of met in de VS goedgekeurde verzekeringen voor hun lokale personeel en vestiging. Door dit soort zaken kunnen uw uitbreidingsplannen flinke vertraging oplopen."

Zelfs de juiste verzekeringen bieden geen garantie op succes, dus zijn ook verzekeringen voor bestuurdersaansprakelijkheid van cruciaal belang. "Het faillissementsrisico is voor elke start-up in de eerste drie jaar het hoogst, vooral wanneer de oprichters zich op de technische kant van het bedrijf richten en minder oog hebben voor de financiën", zegt Charles. "Oprichters geven vaak hun huis in onderpand voor een lening. Dat maakt je erg kwetsbaar als het bedrijf failliet gaat. Veel bedrijven willen dat hun leveranciers een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering afsluiten."

Christophe Gautié, makelaar bij het Franse bedrijf Apollo, biedt specialistisch advies aan start-ups in de IT-sector. Hij verbaast zich vaak over de ontoereikendheid van hun verzekeringen. "Velen van hen zijn eenvoudigweg naar hun lokale verzekeraar gegaan. Als er iets misgaat, zitten ze in de problemen. Het zou veel beter zijn als ze van begin af aan de juiste verzekeringen hebben."

De belangrijkste lessen
1. Start-ups zouden zich net zoveel op de dagelijkse bedrijfsrisico's als op productinnovatie en marketing moeten richten en zich dienovereenkomstig moeten verzekeren.
2. Verzekeringen kunnen inkomens- en winstverlies dekken als de bedrijfsvoering door een cyberaanval wordt platgelegd.
3. Premies voor de verzekering van start-uprisico's zijn soms verrassend laag. Beroepsaansprakelijkheid is vaak goedkoper te verzekeren dan een auto.
4. Zorg voor dekking voordat u in het buitenland gaat uitbreiden. De wettelijke eisen kunnen in een ander land flink afwijken van die in het land van herkomst.
5. Mogelijke inbreuk op intellectuele eigendomsrechten vereist extra oplettendheid, vooral in buitenlandse markten. U kunt zich hiervoor verzekeren met een beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
6. Er zijn uitgebreide verzekeringspakketten verkrijgbaar waarmee start-ups zich tegen de meest voorkomende risico's kunnen beschermen.

"Voor nieuwe technologieën geldt dat hetzelfde idee in andere delen van de wereld ook kan ontstaan. Bedrijven moeten dit controleren, maar dat kan complex en arbeidsintensief zijn, vooral als het om copyright gaat"

Dit artikel is afkomstig uit Progress Magazine 2017.