Sociaal Ondernemerschap: Motivatie en Verandering

Sociaal Ondernemerschap: Motivatie en Verandering
5 jaar geleden
Gepost in Ondernemen

Wanneer is ondernemen sociaal? Dus hoe onderscheidt het zich van "normaal" ondernemen. Wat zijn dan de drijfveren van iemand om op deze manier te ondernemen? En hoe werken de business modellen in sociaal ondernemerschap? Wat is het effect ervan?

Je hoort het steeds vaker, ondernemers die met een maatschappelijk doel bezig zijn. Is dit niet inherent aan ondernemen of staat het er los van? Een aantal lastige vragen die duidelijke antwoorden nodig hebben.

Wat is Sociaal Ondernemerschap

Als we het woord ontleden zien we dat het bestaat uit "sociaal" en "ondernemerschap". Ondernemerschap is simpelweg gezegd, het ontdekken en exploiteren van mogelijkheden. Sociaal houdt in dat iets vanuit een maatschappelijk oogpunt voortkomt. Als we dit samenbinden, zien we dat sociaal ondernemerschap eigenlijk het ontdekken en exploiteren van mogelijkheden is, die voortkomen uit problemen in de maatschappij.

Er zijn hier vele voorbeelden van, zo zijn er ondernemingen zoals Kringloop winkels, die goedkope artikelen bieden voor mensen met minder geld. Maar ook internationale voorbeelden zoals EmbraceGlobal, Re-Char . Waarbij een maatschappelijk probleem in een ontwikkelingsland centraal staat. Sociaal Ondernemerschap kan ook het opzetten van een goed doel zijn om een maatschappelijk probleem op te lossen, een vrijwilligersgroep starten, of producten verkopen die bijdragen aan goede doelen.

Het verschil tussen gewoon ondernemerschap zit hem dan ook in doelstelling, oftewel welke waarde gaat het bedrijf leveren aan de "klant".  Een normale onderneming is gericht om er persoonlijk op vooruit te gaan, terwijl een sociale onderneming niet met deze opzet is bedacht. Het gaat juist om "markten" waar normaliter geen winst gemaakt kan worden omdat deze mensen geen financiële mogelijkheden hebben.  Er zijn daarom ook drie componenten die Sociaal Ondernemerschap onderscheidend maken.

  1. Het gaat om een groep mensen die buiten gesloten worden, minderwaardig worden gezien, of veel lijden ontberen en zelf niet instaat zijn een verandering teweeg te brengen, vanwege het gebrek aan financiële middelen of politieke aandacht.
  2. De mogelijkheid om deze ongelijkheid op te heffen, door middel van het stellen van een sociaal doel, van waaruit men directe actie kan ondernemen.
  3. Deze ongelijkheid op te heffen, waardoor men meer tot zijn recht komt, of om het lijden van deze groep te verminderen. En om vervolgens een verandering teweeg brengen in de maatschappij.

Als we kijken naar een klassiek voorbeeld van Sociaal Ondernemerschap, kunnen we goed zien hoe deze componenten terug komen.  Het voorbeeld betreft Muhammad Yunus, oprichter van de Grameen Bank en grootvader van het Microkrediet. Yunus vond een typisch voorbeeld van een ongelijkheid, namelijk de gebrekkige mogelijkheden voor mensen uit Bangladesh om een lening te krijgen. Hij zag hierbij een mogelijkheid, hij bedacht een systeem om deze mensen toch een lening te geven, maar vooral kleine bedragen met weinig rente.

Humanity’s greatest advances are not in its discoveries, but in how those discoveries are applied to reduce inequity. - Bill Gates


Vervolgens leende hij zelf geld uit, en kwam erachter dat vrouwen uit Bangladesh vrijwel altijd het geld terugbetaalden, én belangrijker, ze konden geld verdienen waarmee ze hun kinderen een betere toekomst gaven. Dit systeem wordt nu wereldwijd door vele kleine banken ingezet om mensen met weinig vermogen toch een lening te verschaffen.

Waarom Sociaal Ondernemerschap?

Maar waarom doen ondernemers dit, terwijl ze eigenlijk veel beter zelf geld kunnen verdienen? Dit heeft puur met de motivatie van ondernemers te maken. Er zijn ondernemers die het alleen voor het geld doen, dat klopt. Maar er zijn ook ondernemers die een verandering teweeg willen brengen, die ontevreden zijn met de gang van zaken, en geloven dat zij hieraan iets kunnen bijdragen.

Dit zijn de ondernemers die veel barrières moeten doorbreken, en het hangt net af welke verandering zij noodzakelijk vinden. De een ontdekt een mogelijkheid in het ontwikkelen van nieuwe software voor PC's, maar de ander ziet vooral de noodzaak bij arme moeders in Bangladesh. Sociaal Ondernemerschap wordt vooral gedaan door mensen die een verandering teweeg willen brengen, want de kans dat je zelf veel geld gaat verdienen is uitermate klein.

Welke business modellen en wat is de rol in de maatschappij?

Hoe verdient een sociaal ondernemer dan geld? Hij moet toch ook brood op de plank brengen? Dit klopt, ze verdienen ook geld, en de business modellen zijn vaak hetzelfde, maar als er bijvoorbeeld een product geleverd wordt voor arme huishoudens in India, dan wordt hierbij alleen de kostprijs berekend, of een school die opgezet in Zuid-Afrika die een gedeelte van de donaties gebruikt voor leraren. Het punt is dat het niet bedoeld is om veel geld te verdienen, slechts om de boel draaiend te houden.

De rol van Sociaal Ondernemerschap in de maatschappij is groot, men onderschat hoeveel mensen afhankelijk zijn van bijvoorbeeld de voedselbank of van andere hulpinstanties die mensen die nergens meer terecht kunnen helpen. Het zorgt ervoor dat die groep mensen die anders niet opvalt in onze maatschappij toch geholpen wordt.

Het brengt tevens een sociale verandering teweeg, denk bijvoorbeeld aan de acceptatie van bepaalde bevolkingsgroepen, waarbij het mogelijk wordt voor deze mensen om hun weg te vinden in de maatschappij.

Conclusie

Niet alleen de hoeveelheid ondernemers neemt toe, maar ook de sociale ondernemers, of de overheid mee werkt of niet. Verandering komt, en grote bedrijven zullen wederom de plank misslaan. Dit is niet meer dan logisch, aangezien de grote bedrijven toch gericht zijn op het grote deel van de markt, en ondernemers zullen er altijd zijn om de niche te zoeken, deze uit te breiden en vervolgens weer nieuwe grote markten ontstaan. Dat is de kracht van (Sociaal) ondernemerschap.